Yanarlar Hitit Mezarlığı Kazısı

(0 yorum)
Yorum Yapın

Yanarlar Hitit Mezarlığı Kazısı

Yanarlar mezarlığı, Afyonkarahisar-Ankara yolunun 30. kilometresinde İscehisar ilçesine bağlı Seydiler kasabasının Yanarlar Mahallesi’ndedir. Işık ailesine ait “Küpyer” adıyla anılan bir tarladır. Bu tarla sürüldüğü zamanlar, sapan demirine takılan taşları, bir çok mezarın ortaya çıkmasına yol açmıştır. Afyon Müzesi’ne intikal eden bazı eserler, yerin keşfini sağlamıştır. Afyonkarahisar çevresindeki M.Ö. II. bin  yerleşmeleri üzerinde çalışan Doğu Mermerci tarafından yapılan inceleme sonucunda kazı yapılması gündeme gelmiştir.

Prof. Dr. Kutlu Emre tarafından 1975-1977 yıllarında kısa süren kazı yapılmıştır. Kazı sonucunda yerleşme yeri bulunamayan bir Hitit mezarlığı açığa çıkmıştır. İki yıllık kazı mevsiminde, 9 açma çalışılmış ve toplam 36 küp mezar açılmış ve incelenmiştir. Kazı dışında bulunan 10 adat mezar küpüyle birlikte 46 mezar açılmış sayılır.

Birkaç kuşak boyunca kullanıldığı anlaşılan mezarlıkta, hafif eğimli araziye 1-2 metrelik çukurlar kazılmış, küpler çukur içine ağızları yukarı açık gelecek biçimde yerleştirilmiştir. Ölü daha sıcaklığını yitirip katılaşmadan, ayaklar dibe, baş ağız kenarına gelecek biçimde çömelmiş durumda yerleştirilmiştir. Bu gömme biçimine hoker ve yarı hoker (ana karnındaki gibi) gömü adı verilmektedir. Küpün ağzı yassı taşlarıyla kapatılmakta, üzeri toprakla örtülmektedir. Küpün içine ölünün sevdiği özel ve  süs eşyası dışında ölüye sunulan armağan kaplar, eşyalar gömülmektedir.

Bu mezarlara armağan olarak keramik çeşitleri süs eşyası ağırşaklar ve aşık kemikleri bırakılmıştır. Keramik  eşya olarak küpler, yonca ağızlı testiler, yuvarlak ağızlı testiler, sepet kulplu çaydanlıklar, emziği kulpun yan tarafında ibrikler, çift kulplu vazolar, çanaklar bulunmuştur.

Süs eşyası olarak  topuz başlığı iğneler, koni başlı iğneler, başı yivli iğneler, başı dilimli iğneler, kıvrık başlı iğneler, halkalar, gerdanlık taneleri, çeşitli taşlardan boncuklar, böcek kabuğundan gerdanlıklar ele geçmiştir. Taştan, pişmiş topraktan, kemikten çeşitli biçimlerde ağırşaklar, dilimli düz yassı topuz başları ve çeşitli, irili ufaklı kemikten aşıklar da bolca bulunmuştur.

Yanarlar mezarlığında bulunan keramiğin hemen hepsi çarkta yapılmıştır. Kapların hamuru, koyu kiremit, kızıl deve-tüyü, kızıl kahverengindedir. Hamurda, katkı malzemesi  olarak, irice kum ve parlak mika tanecikleri kullanılmıştır. İri taneli hamur iyi işlenmemiş ve sıkıştırılmıştır. Bunun yanında iyi işlenmiş hamurlu, ince cidarlı kaplar da az değildir.

Yanarlar çömleğine biçim verildikten sonra, görünümünü daha güzelleştirmek için, astar, perdah, boya, banyo ve nemliyken düzeltme yöntemleri uygulanmıştır. Yanarlar kaplarında bezeme öğesi olarak çeşitli biçimde düğmeler, yatay yivler, kabartma bantlar, kabartma ip şeridi, tek merkezli daire baskıları, stilize edilmiş insan yüzü ve boğa başı motifleri kullanılmıştır. Ayrıca, İç Anadolu’da Asur Ticaret Kolonileri ve Eski  Hitit çağında görülen hayvan başı biçimli emziklerin Afyonkarahisar çevresinde bulunduğu ve kullanıldığı çok güzel bir örnekten anlaşılmıştır. Yanarlar mezarlığı buluntularının büyük bir çoğunluğu, Anadolu’nun M.Ö. II. bin yılın ilk yarısına ait, özellikle Hitit merkezlerinde açığa çıkmış eserlerle oldukça yakın benzerliklerle göstermektedir. Bu benzerlikler sayesinde, mezarlığın kullanım süresi saptanabilmektedir. Buna göre, bu Mezarlık Asur Ticaret Kolonileri çağının geç dönemi ile Eski Hitit Krallığı döneminde kullanılmıştır.

 

Yorumlar - 0

Görüşleriniz

Konum :

Web sitemize kaydolun

AfyonDayız'a üye olarak tüm sayfalarımızda yorum yapabilirsiniz. Düşüncelerinizi öğrenmek bizim için önemli. Daha güzel bir Afyonkarahisar için..